İran, savaşın sona ermesi için hangi koşulları öne sürüyor? The Wall Street Journal’a göre, Tahran yönetimi ateşkes için belirlediği şartlarla dikkat çekiyor. İran’ın müzakerelerde yüksek bir çıta belirlediği, ve bu şartların bazı ülkeler tarafından ağır bulunduğu bildiriliyor. İran, Körfez Bölgesi’ndeki tüm Amerikan askeri üslerinin kapatılmasını, kendisine yönelik saldırılar için tazminat ödenmesini ve Hürmüz Boğazı’nda Süveyş Kanalı modeline benzer gemi geçiş ücretleri alınmasını talep ediyor. Ayrıca, İran’a uygulanan tüm yaptırımların kaldırılmasını, İsrail’in Hizbullah’a yönelik saldırılarına son verilmesini ve füze programının kısıtlamasız bir şekilde korunmasını istiyor.
Bu taleplerin ABD’li yetkililer tarafından “gülünç” ve “gerçek dışı” olarak nitelendirildiği ifade ediliyor. İran’ın taviz vermeyen tutumunun, diplomatik çözüm çabalarını zorlaştırdığı belirtiliyor. ABD, İran ile iletişimde bulunduğunu öne sürerken, Tahran bu iddiaları yalanlıyor. ABD’nin Türkiye, Mısır ve Pakistan gibi arabulucular aracılığıyla İran ile mesaj alışverişine girdiği ileri sürülüyor. Pakistan’ın barış görüşmelerine ev sahipliği yapma önerisi ise ABD Başkanı Trump tarafından sosyal medya üzerinden desteklendi.
İran’ın Pakistan Büyükelçisi, ABD ile doğrudan veya dolaylı bir görüşme olmadığını belirterek, dost ülkelerin Tahran ile Washington arasında bir diyalog zemini hazırlama çabalarının savaşın sona ermesine katkı sağlayabileceğini umduğunu ifade etti.
Ayrıca, ABD tarafının İran’a 15 maddelik bir plan gönderdiği iddialarının ardından İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, son dokuz ayda müzakere sürecinde iki kez bombalandıklarını hatırlatarak Washington’a güvenmediklerini açıkladı. İran askeri sözcüsü Zülfikari ise ABD’nin “stratejik bir yenilgiden” kaçmak için kendi kendine müzakere yaptığını savundu. Zülfikari, “Yenilginizi anlaşma olarak adlandırmayın. Bizim gibiler sizin gibilerle ne şimdi ne de sonra müzakere yapmayacak.” sözleriyle durumu özetledi.
Trump’ın anlaşma konusundaki isteği, İran’ın yeterince zayıflatılmadan tehdit olmaktan çıkamayacağı görüşündeki Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri liderlerini endişelendirdi. Körfez ülkeleri, Kuveyt Uluslararası Havalimanı’na yapılan saldırılar da dahil olmak üzere, insansız hava aracı ve füze saldırılarına hedef olduklarını bildirdi. Pentagon, 82. Hava İndirme Tümeni’nden yaklaşık 3 bin askeri, operasyonları desteklemek için bölgeye sevk etmeyi planlıyor. ABD Senatosu ise Trump’ın İran’daki askeri harekatını kısıtlamaya yönelik üçüncü girişimini de reddetti.
İran Savaşı’nın bir ateşkese ya da barışa dönüşmesi, şu anda ortaya atılan talepler ve iddialar gerçeğe dönüşmemiş olsa da, piyasalar üzerinde ihtiyatlı bir iyimserlik yaratmış durumda. Küresel petrol fiyatlarının düşmesiyle birlikte Brent petrolün varil fiyatı 110 dolardan 96-98 dolar seviyelerine geriledi. ABD ham petrolü de 89 dolara kadar düştü. Gerilimin azalabileceği beklentisiyle Japonya, Güney Kore ve Singapur borsalarında artış gözlemlendi. Bununla birlikte, taraflar arasındaki derin uçurum, kalıcı bir çözümün önündeki en büyük engel olarak kalmaya devam ediyor.
